NEWS / Dezinformacja
PILNE: Grafika AI z Nawrockim wraca do debaty. Standerski: powinna być oznaczona

Realistyczny obraz może wywołać emocje, zanim sprawdzimy jego pochodzenie. Wraca sprawa zmienionej przy użyciu AI grafiki z Karolem Nawrockim przy Trybunale Konstytucyjnym, udostępnionej przez Pawła Olszewskiego. W materiale opublikowanym przez WP 16 listopada Dariusz Standerski ocenił, że taki obraz powinien mieć oznaczenie AI. Sam, jak zaznaczył, nie opublikowałby go.
Co zostało ustalone?
Według relacji PAP opublikowanej przez Bankier.pl grafika powstała przy użyciu sztucznej inteligencji i krążyła w sieci po wydarzeniach pod TK z końca października. PAP wskazuje Barta Staszewskiego jako jej twórcę. Wśród osób udostępniających był wiceminister Paweł Olszewski.
PAP podała, że analiza narzędziem SynthID wskazała modyfikację obrazu przez AI. W porównaniu z nagraniem zmieniony jest między innymi wyraz twarzy prezydenta, a sam widok jest szerszy. To istotne: odbiorca nie ogląda zwykłego, niezmienionego kadru z filmu.
Co mówi Standerski, a co Olszewski?
Standerski w rozmowie z WP opowiedział się za oznaczeniem grafiki. Nie rozstrzygnął, czy Olszewski powinien przeprosić. Dyskusja pojawiła się przy okazji prezydenckiego weta wobec nowelizacji wdrażającej przepisy aktu o usługach cyfrowych, czyli DSA.
Olszewski wcześniej przekonywał PAP, że cyfrowa obróbka nie zmienia sensu wydarzenia i że odbiorcy wiedzieli o użyciu AI. To jego stanowisko. Nie czyni ono zmienionego obrazu autentyczną fotografią.
Dlaczego to ważne dla odbiorcy?
Nasza ocena: poglądy polityczne nie powinny decydować o tym, czy wymagamy rzetelnego podpisu. Realistyczna przeróbka potrzebuje jasnego oznaczenia także wtedy, gdy pasuje do naszych przekonań. Po kolejnym udostępnieniu odbiorca często nie widzi już opisu autora.
Jednocześnie nie wolno wyciągać odwrotnego, zbyt daleko idącego wniosku. Ustalenie, że obraz zmieniono, samo nie rozstrzyga całego przebiegu zdarzenia ani odpowiedzialności jego uczestników. Do tego potrzebne są oryginalne nagrania i inne dowody.
Zakres tej publikacji
To powrót do wcześniejszej sprawy w materiałach opublikowanych 16 listopada, nie informacja o nowym zajściu. Opracowanie opiera się na rozmowie WP i relacji PAP. Nie wykonywaliśmy własnego badania pliku narzędziem SynthID. Nie przypisujemy osobom udostępniającym nieustalonych intencji.
Na ilustracji pokazujemy właśnie omawiany obraz, a nie dokumentalną fotografię wydarzenia. Oznaczenie AI jest częścią opisu i karty udostępniania.
