Przejdź do treści
ŹRÓDŁA. KONTEKST. FAKTY.Jak sprawdzamy informacje?
FAKE BUSTER. Powered by minge.studio by Oskar Minge × Pressmania.pl
Zanim uwierzysz, sprawdź.Wiadomości, zdjęcia i nagrania pod lupą.
Sprawdź materiał
Udostępnij

NEWS / Edukacja

Jak rozmawiać o dezinformacji bez zamykania rozmowy?

Karta redakcyjna z pytaniem: Jak rozmawiać o dezinformacji?
GRAFIKA REDAKCYJNA · Grafika ilustracyjna FAKE BUSTER. Nie przedstawia rozmówców ani wyniku badania.Redakcja FAKE BUSTER · Źródło ilustracji · Grafika własna FAKE BUSTER. Zmiana rozmiaru; miniatury mogą być kadrowane.

Wyśmianie rozmówcy może tylko utrwalić jego przekonanie. W poradniku opublikowanym 12 listopada Demagog proponuje spokojniejszą drogę: zapytać o źródło, wysłuchać obaw, wybrać jedno twierdzenie i sprawdzić je razem. To materiał edukacyjny, a nie ocena konkretnej osoby.

Najpierw zrozum, potem sprawdzaj

Autorki poradnika, Anatola Stabryła i Weronika Kiebzak, odradzają zaczynanie od konfrontacji. Proponują pytania o powód zaufania do informacji i o dowód, który mógłby zmienić zdanie. Zalecają także pozostawienie czasu na przemyślenie argumentów.

Jedno twierdzenie zamiast lawiny linków

Demagog radzi skupić się na jednym sprawdzalnym twierdzeniu i poszukać jego pierwotnego źródła oraz niezależnych potwierdzeń. Sama anonimowość autora lub emocjonalny język są sygnałem do dalszej kontroli, a nie automatycznym dowodem fałszu.

Co potwierdza niezależne źródło

Materiały Komisji Europejskiej i UNESCO dotyczące teorii spiskowych formułują podobne zalecenia: nie wyśmiewać, okazywać empatię, zadawać pytania, działać krok po kroku i nie przeciążać rozmówcy informacjami. Zakres tamtego materiału jest węższy, dlatego nie przenosimy jego wniosków na każdą sytuację bez zastrzeżeń.

Granice poradnika

Poradnik nie rozstrzyga, która informacja jest prawdziwa, i nie diagnozuje poglądów rozmówcy. Każde konkretne twierdzenie nadal wymaga osobnego sprawdzenia źródeł.

Źródła i daty

  1. Demagog: poradnik Anatoli Stabryły i Weroniki Kiebzak, 12.11.2026
  2. Komisja Europejska i UNESCO: jak rozmawiać o teoriach spiskowych
Wszystkie wpisy News
PARTNER REDAKCYJNY FAKE BUSTER

Prawda potrzebuje kontekstu.

PRESSMANIA wspiera FAKE BUSTER wiedzą dziennikarską i zapleczem redakcyjnym.

CZYTAJ PRESSMANIA
minge.studio by Oskar MingeTWÓRCA I SPONSOR FAKE BUSTER

Masz pomysł? Zrealizujmy Twój projekt.

Tworzymy marki i projekty cyfrowe. FAKE BUSTER to jeden z nich.

ZREALIZUJMY TWÓJ PROJEKT